Hakaret ve Tehdit Suçlarında Şikâyet, Uzlaştırma ve Ön Ödeme

7571 sayılı Kanun sonrası hakaret ve tehdit suçlarında güncel usul

Hakaret suçunda ön ödeme, 25 Aralık 2025 tarihinden bu yana bu suça uygulanan temel usul kurumudur. Ön ödeme, TCK m.75 hükmünde düzenlenen ve şüphelinin kanunda belirlenen parayı süresinde ödemesi hâlinde hakkında kamu davası açılmaması sonucunu doğuran bir imkândır.

Bu tarihe kadar hakaret dosyalarında akla ilk gelen kurum uzlaştırmaydı. 7571 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik bu tabloyu tersine çevirmiş; hakaret CMK m.253 kapsamındaki uzlaştırmadan çıkarılarak ön ödemeye bağlanmıştır. Tehdit suçu bakımından ise durum farklıdır.

Bu yazıda hakaret ve tehdit suçlarında güncel usul kurumlarını, ön ödemenin nasıl işlediğini, şikâyet sürelerini ve devam eden dosyalara ilişkin geçiş hükmünü ele alıyoruz.

7571 Sayılı Kanunla Gelen Değişiklikler

Hakaret ve tehdit, uygulamada en sık karşılaşılan suç tiplerindendir. Bu suçlarda son dönemde yapılan mevzuat değişiklikleri, suçun tanımını değil, suça uygulanacak usul kurumlarını köklü biçimde değiştirmiştir.

7571 sayılı “Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” 24 Aralık 2025 tarihinde kabul edilmiş ve 25 Aralık 2025 tarihli, 33118 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanmıştır. Kanunun bu yazının konusunu oluşturan maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak anılan bu Kanun iki temel değişiklik getirmiştir:

• Kanunun 16. maddesiyle TCK m.75 altıncı fıkrasındaki alt bent değiştirilerek hakaret suçu, “üçüncü fıkranın (a) bendi hariç” kaydıyla ön ödeme kapsamına alınmıştır.
• Kanunun 24. maddesiyle CMK m.253/3 hükmündeki “(125 inci maddenin ikinci fıkrası)” ibaresi “(madde 125)” şeklinde değiştirilerek hakaret suçunun tamamı uzlaştırma kapsamı dışına çıkarılmıştır.

Bu Kanun, hakaret suçunu düzenleyen TCK m.125 ile tehdit suçunu düzenleyen TCK m.106 metinlerinde bir değişiklik yapmamıştır. Suçun unsurları ve cezaları aynı kalmış; değişen, bu suçlara hangi usul kurumunun uygulanacağıdır.

Hakaret Suçu Artık Uzlaştırmaya Tabi mi?

Hayır. CMK m.253/3 hükmünün yürürlükteki metnine göre, soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olsa bile cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda, ısrarlı takip suçunda ve hakaret suçunda uzlaştırma yoluna gidilemez.

Bu, uygulamada alışılmış düzenin tersine dönmesi anlamına gelir. Hakaret şikâyete bağlı bir suç olmaya devam etmektedir; ancak şikâyete bağlı olması artık onu uzlaştırma kapsamına sokmamaktadır. Kanun koyucu, hakaret dosyalarını uzlaştırmadan çıkarıp ön ödemeye yönlendiren bilinçli bir tercih yapmıştır.

Bu değişimin bir öncesi de vardır. 7 Kasım 2024 tarihli 7531 sayılı Kanun ilk adımı atarak hakaretin yalnızca bir kısmını ön ödeme kapsamına almış; Anayasa Mahkemesi ise 27 Mart 2025 tarihli, E.2024/197, K.2025/86 sayılı kararıyla (Resmî Gazete: 29 Mayıs 2025, sayı 32914) bu kısmî düzenlemeyi eşitlik ilkesine aykırı bularak iptal etmiştir. İptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelenmiş, ancak bu süre dolmadan kanun koyucu 7571 sayılı Kanun ile kapsamı genişleterek düzenlemeyi yenilemiştir.

Aynı Mağdura Karşı Hakaret ve Tehdit Birlikte İşlenmişse

Uygulamada sık rastlanan bir durum, aynı olayda hem hakaret hem tehdit bulunmasıdır. Bu iki suç farklı usul kurumlarına tabi olduğundan, hangi kuralın uygulanacağı sorusu doğar.

7571 sayılı Kanun bu soruyu açık bir hükümle cevaplamıştır. CMK m.253/3 hükmüne eklenen cümleye göre, ön ödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suçun birlikte aynı mağdura karşı işlenmiş olması hâlinde, uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır.

Dolayısıyla aynı kişiye karşı hem hakaret hem tehdit işlenmişse, tehdit yönünden uzlaştırma yolu işletilir.

Hakarette Ön Ödeme Nasıl İşler?

Ön ödeme, kovuşturma mecburiyeti ilkesinin istisnasını oluşturur. Şüpheli, kanunda belirlenen parayı soruşturma giderleriyle birlikte süresinde öderse hakkında kamu davası açılmaz.

Teknik bir ayrıntı burada önem taşır: hakaretin cezası üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası olduğundan, ön ödemenin genel ölçütüne (üst sınırı altı ayı aşmayan suçlar) göre bu suç ön ödemeye giremezdi. Hakaret, ön ödeme kapsamına maddenin altıncı fıkrasındaki özel sayma yoluyla girmektedir.

Sürecin işleyişi şöyledir:

1. Cumhuriyet savcılığınca şüpheliye ön ödeme önerisi tebliğ edilir.
2. Tebliğden itibaren on gün içinde ödeme yapılırsa kamu davası açılmaz.
3. Şüpheli on gün içinde talep ederse, savcı birer ay ara ile üç eşit taksit hâlinde ödemeye karar verir. Taksitler süresinde ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir.
4. Hiç ödeme yapılmazsa kamu davası açılır ve olağan yargılama yürür.
5. İşin doğrudan mahkemeye intikal ettiği hâllerde, hâkimin bildirimi üzerine ödeme yapılırsa kamu davası düşer.

Ön ödeme nedeniyle kamu davası açılmaması, kişisel hakkın istenmesine engel değildir. Mağdurun tazminat talebi ile malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümler saklı kalır.

Ayrıca bir tekrar sınırlaması bulunmaktadır: bu fıkra kapsamındaki suçların beş yıl içinde tekrar işlenmesi hâlinde fail hakkında aynı suçtan dolayı ön ödeme hükümleri uygulanmaz.

Ön ödemeden yararlanılmadığı ve yargılama yapıldığı hâllerde, yargılamanın sonunda hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Bu kurumun şartlarını ve güncel durumunu ele aldığımız yazımız: HAGB Nedir? Şartları ve Anayasa Mahkemesi Kararı Sonrası Durum.

İlgili mevzuat: 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Resmî metin (mevzuat.gov.tr)

Ön Ödeme Kapsamı Dışında Kalan Hâl

Kanun metnindeki “üçüncü fıkranın (a) bendi hariç” kaydı önemlidir. Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hakaret (TCK m.125/3-a) ön ödeme kapsamında değildir. Bu hâl aynı zamanda uzlaştırmaya da tabi değildir ve TCK m.131 uyarınca şikâyete de bağlı değildir; savcılıkça re’sen soruşturulur.

Dolayısıyla “hakaretin tüm hâlleri ön ödemeye tabidir” şeklindeki genellemeler hatalıdır.

Tehdit Suçunda Uzlaştırma ve Şikâyet

Tehdit suçu bakımından tablo farklıdır. CMK m.253/1-b-3 uyarınca tehdidin temel hâli (TCK m.106/1) uzlaştırma kapsamındadır ve bu hüküm 7571 sayılı Kanun ile değiştirilmemiştir. Buna karşılık tehdidin nitelikli hâlleri (m.106/2 — silahla, kendini tanınmayacak hâle koyarak, birden fazla kişiyle birlikte veya örgüt gücünden yararlanılarak işlenmesi) uzlaştırma kapsamı dışındadır; kanun yalnızca “birinci fıkra” demektedir.

Tehdidin temel hâli de kendi içinde ikiye ayrılır ve bu ayrım şikâyet bakımından belirleyicidir:

• Hayata, vücut veya cinsel dokunulmazlığa yönelik saldırı tehdidi: altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülür ve bu hâl şikâyete bağlı değildir, re’sen soruşturulur.
• Malvarlığı itibarıyla büyük zarara uğratma veya sair kötülük tehdidi: kanun metninde açıkça “mağdurun şikâyeti üzerine” dendiğinden bu hâl şikâyete bağlıdır.

Ayrıca 4 Haziran 2025 tarihli 7550 sayılı Kanun ile sair kötülük tehdidinde hapis cezasına alt sınır getirilmiş, nitelikli tehdidin ceza üst sınırı yedi yıla yükseltilmiştir.

Hakaret ve Tehdit: Karşılaştırmalı Tablo

Şikâyet Süresi ve Zamanaşımı

Hakaret suçunda şikâyet süresi bakımından iki ayrı sınır birlikte işler ve uygulamada ikincisi çoğu zaman gözden kaçar:

• TCK m.73/1 uyarınca genel şikâyet süresi altı aydır ve bu süre fiilin ve failin kim olduğunun öğrenildiği günden başlar.
• Buna ek olarak, 7531 sayılı Kanun ile TCK m.73/2 hükmüne eklenen cümleyle özel bir üst sınır getirilmiştir: soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlı olan hakaret suçu bakımından şikâyet süresi, her ne suretle olursa olsun fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yılı geçemez.

Dava zamanaşımı bakımından ise hakaret suçunda öngörülen cezanın üst sınırı iki yıl hapis olduğundan, TCK m.66 uyarınca zamanaşımı süresi sekiz yıldır.

Devam Eden Dosyalar İçin Geçiş Hükmü

7571 sayılı Kanun ile CMK’ya eklenen geçici madde bu soruyu doğrudan cevaplamaktadır: soruşturma veya kovuşturma evresinde olup da yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla uzlaşmanın sağlanmış olduğu dosyalar bakımından yeni hükümler uygulanmaz; bu dosyalar CMK m.253/3 hükmünün değişiklikten önceki hâline göre sonuçlandırılır.

Dolayısıyla 25 Aralık 2025 itibarıyla uzlaşması sağlanmış bir hakaret dosyasının, yeni düzenleme nedeniyle yeniden ele alınması söz konusu değildir.

Yazışmaların Delil Olarak Sunulması

Hakaret ve tehdit dosyalarının önemli bir bölümünde delil, mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar veya sosyal medya paylaşımlarıdır. Burada içeriğin kendisi kadar, delilin hukuka uygun elde edilmiş ve teknik olarak doğrulanabilir olması da önem taşır.

Yalnızca ekran görüntüsü sunulması çoğu zaman ilk adımdır; karşı taraf yazışmayı inkâr ettiğinde cihaz üzerinde teknik inceleme gündeme gelir. Bu konudaki ölçütleri ayrıntılı olarak ele aldığımız yazılarımız: Ceza Davalarında WhatsApp Yazışmalarının Delil Niteliği ve Uygulamada Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Öneriler.

Sıkça Sorulan Sorular

Hakaret suçunda ön ödeme nedir?

Ön ödeme, şüphelinin kanunda belirlenen parayı soruşturma giderleriyle birlikte süresinde ödemesi hâlinde hakkında kamu davası açılmaması sonucunu doğuran bir kurumdur. Hakaret suçu, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret hâli hariç olmak üzere ön ödeme kapsamındadır.

Hakaret suçunda uzlaşma hâlâ mümkün mü?

Hayır. 25 Aralık 2025 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle hakaret suçu uzlaştırma kapsamı dışına çıkarılmıştır. Hakaret şikâyete bağlı bir suç olmaya devam etse de uzlaştırma yoluna gidilemez.

Ön ödeme teklifi kabul edilmezse ne olur?

Ödeme yapılmazsa kamu davası açılır ve olağan yargılama yürür. Taksitle ödeme talep edilip taksitler süresinde ödenmezse ön ödeme hükümsüz kalır ve soruşturmaya devam edilir.

Ön ödeme yapılırsa mağdurun tazminat hakkı ortadan kalkar mı?

Hayır. Ön ödeme nedeniyle kamu davası açılmaması; kişisel hakkın istenmesine, malın geri alınmasına ve müsadereye ilişkin hükümleri etkilemez. Mağdurun tazminat talep hakkı saklıdır.

Aynı kişiye hem hakaret hem tehdit varsa hangi kurum uygulanır?

Uzlaştırma kapsamındaki suç bakımından uzlaşma hükümleri uygulanır. Ön ödeme kapsamına giren bir suç ile uzlaştırma kapsamına giren bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse kanun bu yönde açık hüküm içermektedir.

Hakarette şikâyet süresi ne kadardır?

Fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Ancak buna ek bir üst sınır vardır: şikâyet süresi, fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren her hâlde iki yılı geçemez.

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel ve size özel hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.