Karşılıksız Çek Cezası 2026: Hapis, Şikâyet Süresi ve Yetkili Mahkeme

Karşılıksız çek cezası, 5941 sayılı Çek Kanunu’nun 5. maddesinde düzenlenir: süresinde bankaya ibraz edilen bir çek için “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebep olan kişi, hamilin şikâyeti üzerine her bir çek için 1.500 güne kadar adlî para cezasına çarptırılır; hakkında ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmedilir. Doğrudan hapis öngörülmez; ancak ödenmeyen adlî para cezası hapse çevrilir. Aşağıda çek karşılıksız çıktığında ne olduğunu, bankanın ödediği tutarı, şikâyet süresini, yetkili mahkemeyi ve şirket çeklerinde kimin sorumlu olduğunu kanun metinleri üzerinden ele alıyoruz.

Karşılıksız çek cezası 2026: kısa cevap

Karşılıksız çekin cezası her bir çek için 1.500 güne kadar adlî para cezasıdır ve bu ceza çekin karşılıksız kalan tutarından az olamaz. Mahkeme ayrıca çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına hükmeder. Ceza ödenmezse kamuya yararlı işte çalıştırma kararı verilmeksizin doğrudan hapse çevrilir. Şikâyet süresi, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıldır; davaya icra ceza mahkemesi bakar.

Karşılıksız çek nedir?

Karşılıksız çek, bankaya ibraz edildiğinde hesapta yeterli karşılık bulunmadığı için ödenmeyen kısmı hakkında bankaca “karşılıksızdır” işlemi yapılan çektir. Çek, düzenleyenin bankaya (muhataba) verdiği bir ödeme talimatıdır ve görüldüğünde ödenir (TTK m.795). Karşılıksızdır işlemi, bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutar dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır (Çek K. m.3/2). Suç, bu işlemin çekin kanunî ibraz süresi içinde yapılmasına bağlıdır; bu yüzden ibraz süresi, karşılıksız çekte her şeyin başlangıç noktasıdır.

Çek ibraz süresi ve karşılıksızdır işlemi

Çek ibraz süresi: on gün, bir ay, üç ay

TTK m.796’ya göre çek, düzenlendiği yerde ödenecekse on gün, düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse bir ay içinde bankaya ibraz edilmelidir. Ödeneceği ülkeden başka bir ülkede düzenlenen çekte süre, düzenleme ve ödeme yeri aynı kıtadaysa bir ay, ayrı kıtalardaysa üç aydır. Süreler çekte yazılı düzenleme tarihinin ertesi günü başlar; son gün pazara veya başka bir tatil gününe denk gelirse süre izleyen ilk iş gününe uzar (TTK m.816). Çekin takas odasına ibrazı da ödeme için ibraz sayılır (m.798).

Dikkat: Karşılıksız çek suçu yalnızca kanunî ibraz süresi içinde yapılan ibrazda oluşur (Çek K. m.5/1). Süresi geçtikten sonra bankaya götürülen çek için ceza yolu kapanır; bankanın sorumluluk tutarı da süresinde ibraz edilen çekler için ödenir (m.3/3). Düzenleyene ve cirantalara karşı başvurma hakları da çekin zamanında ibraz edildiğinin ve ödenmediğinin belgelenmesine bağlıdır (TTK m.808).

Karşılıksızdır işlemi nasıl yapılır?

Hamilin talebi üzerine banka, çekin arka yüzüne ibraz tarihini, hesap durumunu, kendi ödediği tutarı ve ibraz eden kişinin adını yazar; bu kişi ile banka yetkilisi işlemi imzalar ve karşılıksız kalan tutar açıkça belirtilir. Hamil imzadan kaçınırsa işlem yapılmaz (Çek K. m.3/4). Hamil, bankanın sorumluluk tutarı dâhil kısmî ödemeyi kabul etmezse de karşılıksızdır işlemi yapılır; ibraz tarihi ve ödememe nedeni çekin üzerine yazılarak çek hamile geri verilir (m.3/5).

İleri tarihli çek erken ibraz edilirse

Uygulamada çoğu çek ileri tarihlidir. Çek Kanunu’nun geçici 3. maddesine göre 31 Aralık 2028’e kadar, bir çekin üzerindeki düzenleme tarihinden önce ödenmek için bankaya ibrazı geçersizdir; bu tarih en son 4 Aralık 2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanun’la uzatıldı. Ayrıca düzenleme tarihinden önce ibraz edilen çek için hukukî takip yapılamaz; takip için çekin, üzerindeki tarihe göre kanunî ibraz süresi içinde ibraz edilip karşılıksızdır işlemi görmesi gerekir (m.3/8).

Çek karşılıksız çıkarsa ne olur, ne yapılır?

Çek karşılıksız çıktığında hamilin önünde üç ayrı yol vardır ve bunlar birbirini dışlamaz:

1. Bankadan sorumluluk tutarını almak. Süresinde ibraz edilen çekte, hesapta hiç karşılık olmasa bile banka, çek yaprağı başına Merkez Bankasınca her yıl belirlenen tutara kadar ödeme yapar (aşağıda).
2. Alacağı tahsil etmek. Karşılıksız kalan tutar için düzenleyene ve cirantalara karşı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılabilir; başvurma hakları üç yıllık zamanaşımına tabidir (TTK m.814).
3. Ceza yoluna gitmek. Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde icra ceza mahkemesine şikâyette bulunulabilir.

Banka kısmî ödeme yaptığında (kendi sorumluluk tutarı dâhil) çekin ön ve arka yüzünün onaylı fotokopisini hamile ücretsiz verir. Bu fotokopi icra takibinde, müracaat borçlularına başvururken ve icra mahkemesine şikâyette ispat aracı olarak kullanılabilir; mahkeme veya icra dairesi isterse çekin aslı gönderilir (m.3/6). Hamil, çeki düzenleyenin bankaca bilinen adreslerinin kendisine verilmesini de isteyebilir (m.2/2).

Banka karşılıksız çekte ne yapar, ne kadar öder? 2026 tutarı

Süresinde ibraz edilen çek karşılıksız çıktığında banka sorumluluk tutarını öder, hamilin talebiyle çekin arka yüzüne karşılıksızdır işlemini yazar ve kısmî ödemede çekin onaylı fotokopisini hamile ücretsiz verir (Çek K. m.3/3–6). Muhatap banka, karşılığı hiç ya da kısmen bulunmayan her çek yaprağı için hamile belirli bir tutarı ödemekle yükümlüdür (Çek K. m.3/3). Kanun bu tutarı bin Türk lirası olarak koymuş, her yıl Ocak ayında Merkez Bankası tarafından güncellenmesini öngörmüştür. 2026 yılı için tutar 16.350 TL’dir: 29 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan TCMB Tebliği (Sayı: 2026/4) tutarı 12.650 TL’den 16.350 TL’ye çıkardı ve 30 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Aynı Tebliğ, 2010/2 sayılı Tebliğin geçici 2. maddesindeki tutarı da 11.120 TL’den 14.200 TL’ye çıkardı; bu tutar o madde kapsamındaki çek yaprakları için uygulanır.

Hesapta hiç para yoksa

Çek bedeli sorumluluk tutarına eşit veya bunun üzerindeyse banka sorumluluk tutarının tamamını, altındaysa çek bedelini öder. Örneğin 50.000 TL’lik karşılıksız bir çek için banka 2026’da 16.350 TL öder; kalan 33.650 TL için karşılıksızdır işlemi yapılır.

Hesapta kısmen para varsa

Çek bedeli sorumluluk tutarına eşit veya bunun altındaysa banka kısmî karşılığı bu tutara tamamlayacak miktarı; üzerindeyse kısmî karşılığa ek olarak sorumluluk tutarının tamamını öder. Her iki durumda da ödeme çek bedelini aşamaz (m.3/3-b).

• Kime ve ne zaman ödenmez: çeki ibraz eden düzenleyenin kendisi bu ödemeden yararlanamaz. Çek, üzerindeki baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemişse bankanın bu sorumluluğu sona erer (m.3/9).
• Takas yoluyla ibraz: takas odası aracılığıyla ibraz edilen çeklerde kısmî ödeme yapılmaz, ancak banka sorumluluk tutarını ödemekle yükümlü kalır ve hesaptaki kısmî karşılık hamil lehine on beş gün bloke edilir (m.8/4).
• Banka geciktirirse: hesapta karşılık olduğu hâlde ödemeyi ya da sorumluluk tutarını geciktiren banka, geçen her gün için binde üç gecikme cezası öder (m.3/7).

Karşılıksız çek suçu ve cezası

“Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur.” (Çek K. m.5/1)

• Her çek ayrı suçtur. Ceza “her bir çekle ilgili olarak” verilir; birden fazla çek karşılıksız çıkmışsa her biri için ayrı ceza söz konusudur.
• Alt sınır karşılıksız kalan tutardır. Hükmedilecek adlî para cezası, çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamaz. Maddenin bu tutara faiz ve giderleri de ekleyen kısmı Anayasa Mahkemesinin 26 Temmuz 2017 tarihli ve E.2016/191, K.2017/131 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
• Şikâyete bağlıdır. Dava kendiliğinden açılmaz; yargılama, hamilin icra ceza mahkemesine şikâyetiyle başlar.
• Çek yasağı. Mahkeme cezayla birlikte çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağına, yasak zaten varsa devamına hükmeder; yargılama sırasında da koruma tedbiri olarak yasak kararı verir. Yasaklı kişi elindeki çek yapraklarını bankaya iade etmek ve tebliğden itibaren on gün içinde henüz tahsil edilmemiş çeklerinin listesini bankaya vermek zorundadır (m.5/6–7). Yasağa rağmen çek düzenlemek ayrıca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektiren bir suçtur (m.7/6).

Bugünkü düzenleme 2016’da 6728 sayılı Kanun’la yapılmıştır. Adlî para cezasının gün sayısı ve bir günün karşılığı mahkemece belirlenir; bir günün karşılığı kişinin ekonomik ve diğer şahsi hâllerine göre 100 ile 500 TL arasındadır (TCK m.52/2). Ancak ceza, Çek Kanunu’ndaki alt sınır gereği karşılıksız kalan tutardan az olamaz. Suç için dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK m.66/1-e); ancak şikâyet süresi çok daha önce dolar.

Karşılıksız çekte hapis cezası var mı?

Kanun karşılıksız çek için doğrudan hapis cezası öngörmez; yaptırım adlî para cezasıdır. Ancak ceza ödenmezse hapse çevrilir ve bu çevirme, diğer adlî para cezalarından farklı olarak kamuya yararlı bir işte çalıştırma aşaması atlanarak doğrudan yapılır (Çek K. m.5/11).

Karşılıksız çekte kaç gün yatılır?

Ödenmeyen kısma karşılık gelen gün sayısı hapse çevrilir (5275 sayılı Kanun m.106/3). Adlî para cezası yerine çektirilen hapis üç yılı, birden fazla hükümle adlî para cezasına mahkûmiyet hâlinde beş yılı geçemez (m.106/7). Bu hapsin infazı, hastalık nedeniyle erteleme (m.16) saklı kalmak üzere ertelenemez ve koşullu salıverilme hükümleri uygulanmaz (m.106/9).

Adlî para cezası ödenirse ne olur?

Hükümlü, hapiste geçirmediği günlere karşılık gelen parayı öderse hapisten çıkarılır (m.106/8). Hükümde taksit öngörülmemişse, bir ay içinde cezanın üçte birini ödeyen hükümlü kalanını birer ay arayla iki eşit taksitte ödeyebilir (m.106/6). Adlî para cezasını ödemek ile çek bedelini ödemek farklı şeylerdir: mahkûmiyeti ortadan kaldıran, çek bedelinin faiziyle ödenmesidir (aşağıda).

Çek Kanunu’nun geçici 5. maddesi, 2021’de 7333 sayılı Kanun’la değiştirilen hâliyle, 30 Nisan 2021’e kadar işlenen suçlar için infazın durdurulması ve çek bedelinin taksitle ödenmesi imkânı getirmişti. 30 Eylül 2026 itibarıyla kanunda, 30 Nisan 2021’den sonra işlenen suçlar için benzer bir düzenleme yoktur.

Karşılıksız çek şikâyet süresi

Çek Kanunu m.5/1, bu davalarda İcra ve İflas Kanunu’nun 347 ve 349–353. maddelerinin uygulanacağını söyler. İİK m.347’ye göre şikâyet hakkı, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle düşer. Suç, çekin süresinde ibraz edilip karşılıksızdır işlemi yapılmasıyla oluştuğundan bir yıllık süre bu işlem tarihinden başlar; üç aylık süre ise hamilin işlemi öğrendiği tarihten itibaren işler.

Dikkat: Şikâyet süresi hak düşürücüdür. Üç aylık süre kaçırılırsa, alacak henüz tahsil edilmemiş olsa bile ceza yolu kapanır.

Şikâyet süresini çekteki zamanaşımıyla karıştırmamak gerekir. Hamilin cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m.814). Bu süre 2012’de 6273 sayılı Kanun’la altı aydan üç yıla çıkarılmıştır. Yani şikâyet süresi kaçırılsa bile alacağın tahsili için icra takibi ve dava yolu bir süre daha açık kalabilir.

Karşılıksız çek şikâyeti nereye yapılır? Görevli ve yetkili mahkeme

Karşılıksız çek davalarına icra mahkemesi bakar; kanunda da icra ceza mahkemesi olarak anılır (Çek K. geçici m.5/4). Genel ceza soruşturması sürecinden farklı olarak şikâyet savcılığa değil, doğrudan bu mahkemeye yapılır. Şikâyet dilekçeyle veya sözlü beyanla yapılabilir; mahkeme hemen duruşma günü belirler ve Cumhuriyet savcısı duruşmada bulunmaz (İİK m.349–350). Şikâyetçi belirlenen duruşmaya gelmez ve vekil de göndermezse şikâyet hakkı düşer (m.349). Şikâyetçi, dilekçesinde veya beyanında gösterdiği delillerle bağlıdır (m.351).

Yetkili mahkeme şu yerlerden birindeki mahkemedir (Çek K. m.5/1):

• Çekin tahsil için ibraz edildiği banka şubesinin bulunduğu yer,
• Çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer,
• Hesap sahibinin yerleşim yeri,
• Şikâyetçinin yerleşim yeri.

Verilen hükme karşı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun kanun yollarına ilişkin hükümleri uygulanır; koruma tedbiri olarak verilen yasak kararlarına karşı ise tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (İİK m.353; Çek K. m.5/1).

Şirket çeki karşılıksız çıkarsa kim sorumlu?

Çek karşılığını hesapta bulundurmakla yükümlü olan kişi çek hesabı sahibidir. Hesap sahibi bir tüzel kişiyse, örneğin bir limited veya anonim şirketse, ceza sorumluluğu şirketin malî işlerini yürütmekle görevlendirilen yönetim organı üyesine, böyle bir görevlendirme yoksa yönetim organını oluşturan gerçek kişilere aittir (Çek K. m.5/2).

• Yasak geniş uygulanır. Çek bir sermaye şirketi adına düzenlenmişse çek yasağı hesap sahibi şirkete, şirket adına çek düzenleyenlere, yönetim organına ve ticaret siciline tescil edilen şirket yetkililerine uygulanır (m.5/1).
• Yöneticilik engeli. Hakkında çek yasağı kararı verilen kişi, yasak süresince sermaye şirketlerinin yönetim organlarında görev alamaz; mevcut organ üyeliği ise görev süresinin sonuna kadar devam eder (m.5/2). Yasaklı kişinin yönetim organında görev yaptığı veya ticaret sicilinde yetkilisi olarak tescilli olduğu tüzel kişiye de çek defteri verilmez (m.2/4).
• Gerçek kişi hesaplarında vekil yok. Çek hesabı sahibi gerçek kişi, kendi adına çek düzenlemesi için başkasını temsilci veya vekil tayin edemez; böyle düzenlenen çekten doğan hukukî ve cezaî sorumluluk hesap sahibine aittir (m.5/3).

Şirket yetkilisi değişirse

Karekodlu çekin lehtar tarafından TTK m.780/3’te belirtilen sisteme kaydedilmesinden sonra şirketin temsilcilerinde meydana gelen değişiklikler, çek hesabı sahibi şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (Çek K. m.3/10). Ceza sorumluluğunun hangi yöneticiye ait olduğu ise m.5/2’deki ölçüte, yani malî işlerle görevlendirmeye ve yönetim organının yapısına göre somut dosyada belirlenir.

Şirket ortaklarının şirket borçlarından şahsen sorumlu olup olmadığı ayrı bir sorudur; bunun için limited şirket ortağının şahsi sorumluluğu yazımıza bakabilirsiniz.

Ödeme yapılırsa ne olur? Etkin pişmanlık ve yasağın kaldırılması

Karşılıksız kalan çek bedelini, kanunî ibraz tarihinden itibaren işleyen ticarî işlerdeki temerrüt faiziyle birlikte tamamen ödeyen kişi hakkında yargılama sürüyorsa davanın düşmesine, mahkûmiyet kesinleşmişse hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilir ve çek yasağının kaldırıldığı ilan edilir (Çek K. m.6/1). Hamilin şikâyetten vazgeçmesi de aynı sonucu doğurur (m.6/2).

Çek yasağı nasıl kalkar?

Yasak dört yoldan kalkar: çek bedelinin faiziyle ödenmesi veya şikâyetten vazgeçilmesi (m.6/1–2); beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, düşme veya ret kararı (m.5/9); ya da cezanın tamamen infazından itibaren üç yıl ve her hâlde yasağın konulmasından itibaren on yıl geçtikten sonra hükmü veren mahkemeye başvurulması (m.6/3). Kaldırma kararları MERSİS’e ve Risk Merkezine bildirilerek ilan edilir.

Bu suçta ön ödeme, uzlaştırma ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması uygulanmaz (m.5/10). Bu nedenle genel ceza hukukundaki HAGB imkânı karşılıksız çekte yoktur; sonucu değiştiren esas yol ödeme veya şikâyetten vazgeçmedir.

Karşılıksız çekin icra takibi: kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu

Ceza yolundan bağımsız olarak hamil, alacağını tahsil etmek için çeke dayanarak icra takibi başlatabilir. Çek, poliçe ve bono (emre muharrer senet) için İİK m.167 ve devamında özel bir usul vardır: alacaklı takip talebine senedin aslını ve borçlu sayısı kadar onaylı örneğini ekler (m.167).

Ödeme emri ve itiraz süreleri

• Ödeme emri: borçluya, borcu on gün içinde ödemesi gerektiği bildirilir (m.168).
• Beş günlük süreler: borçlu senedin kambiyo senedi niteliğinde olmadığını, imzanın kendisine ait olmadığını veya borçlu olmadığını, borcun ödendiğini ya da zamanaşımına uğradığını beş gün içinde icra mahkemesine bildirmelidir (m.168/3–5). Borca ve imzaya itiraz, satış dışındaki takip işlemlerini kendiliğinden durdurmaz (m.169, m.170).
• İmzasını haksız yere inkâr eden borçlu, takip konusu alacağın yüzde onu oranında para cezasına mahkûm edilebilir (m.168/4, m.170); itirazıyla takip durdurulmuşsa ayrıca alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere inkâr tazminatına da mahkûm edilir (m.170/3).

Hamil neleri isteyebilir?

Hamil başvurma yoluyla çekin ödenmeyen bedelini, ibraz gününden itibaren faizini, protesto veya buna denk belirleme ile diğer giderleri ve çek bedelinin binde üçünü aşmayan komisyonu isteyebilir (TTK m.810). Ayrıca karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan çeki düzenleyen kişi, karşılıksız kalan bedelin yüzde onunu ödemek ve hamilin bu yüzden uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlüdür (TTK m.783/3). Bunun için çekin zamanında ibraz edilmiş olması ve ödememenin protestoyla, bankanın ibraz gününü göstererek çek üzerine yazdığı tarihli beyanla ya da takas odasının tarihli beyanıyla belgelenmesi gerekir (m.808). Kambiyo senetlerine dayalı takip ve itiraz usulüne ilişkin genel bilgiler icra ve iflas hukuku sayfamızda yer alır.

Çek ile senet arasındaki fark

Karşılıksız çek suçu yalnızca çek için düzenlenmiştir; Çek Kanunu bono (senet) için benzer bir suç öngörmez. Ödenmeyen senet için alacaklı, çekte olduğu gibi kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluna (borçlu iflasa tabiyse iflas yoluna) başvurabilir (İİK m.167) ya da genel hükümlere göre dava açabilir. Bankanın sorumluluk tutarı ve düzenleyenin karşılıksız kalan bedelin yüzde onunu ödeme yükümlülüğü (TTK m.783/3) ise çeke özgüdür.

Sıkça sorulan sorular

Karşılıksız çek cezası kaç yıl?

Karşılıksız çekin cezası yıl olarak değil gün olarak belirlenen adlî para cezasıdır: her bir çek için 1.500 güne kadar. Ceza ödenmezse hapse çevrilir; adlî para cezası yerine çektirilen hapis tek hükümde üç yılı, birden fazla hükümde beş yılı geçemez (5275 sayılı Kanun m.106/7).

Karşılıksız çek şikâyet süresi 1 yıl mı?

Bir yıl, en uzun süredir. Hamil fiili öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde şikâyet etmelidir; her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıl geçtikten sonra şikâyet hakkı düşer (İİK m.347, Çek K. m.5/1).

Karşılıksız çek şikâyet dilekçesinde neler bulunmalı?

Kanun hazır bir dilekçe şekli öngörmez; şikâyet yetkili icra ceza mahkemesine dilekçeyle veya sözlü beyanla yapılır (İİK m.349). Şikâyetçi, dilekçesinde veya beyanında gösterdiği delillerle bağlıdır (İİK m.351); bu yüzden deliller baştan gösterilmelidir. Banka kısmî ödeme yapmışsa verdiği onaylı çek fotokopisi dilekçeye eklenebilir (Çek K. m.3/6). Karşılıksızdır işleminin tarihi, şikâyet sürelerinin izlenmesi bakımından da önemlidir.

Birden fazla karşılıksız çek için ceza nasıl verilir?

Kanun cezayı “her bir çekle ilgili olarak” öngördüğü için her çek ayrı bir suç oluşturur ve her biri için ayrı adlî para cezası verilir. Şikâyet süresi de her çek için ayrı ayrı işler.

Çek karşılıksız çıkarsa banka ne kadar öder?

2026 yılında banka, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için çek bedelini aşmamak kaydıyla, hesaptaki kısmî karşılığa ek olarak 16.350 TL’ye kadar öder (Çek K. m.3/3; TCMB Tebliği 2026/4, 30 Ocak 2026’dan itibaren). 2010/2 sayılı Tebliğin geçici 2. maddesi kapsamındaki çekler için bu tutar 14.200 TL’dir. Çeki düzenleyenin kendisi ibraz ederse bu ödeme yapılmaz.

Karşılıksız çek zamanaşımı süresi nedir?

İki ayrı süre vardır. Alacağın tahsili bakımından çekteki başvurma hakları ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar (TTK m.814). Ceza bakımından dava zamanaşımı sekiz yıldır, kesilme hâlinde en fazla on iki yıla uzar (TCK m.66/1-e, 67/4); ancak şikâyetin üç ay ve her hâlde bir yıl içinde yapılması gerekir.

Karşılıksız çekte düzeltme hakkı var mı?

Yürürlükteki 5941 sayılı Çek Kanunu’nda “düzeltme hakkı” adıyla bir kurum yoktur. Sonucu değiştiren ödemeler Çek Kanunu m.6’da düzenlenir: çek bedelinin faiziyle tamamen ödenmesi davayı düşürür veya kesinleşmiş hükmü bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırır.

Karşılıksız çek affı var mı?

30 Eylül 2026 itibarıyla Çek Kanunu’nda karşılıksız çek cezasına yönelik yürürlükte bir af düzenlemesi yoktur. Geçici 5. madde de af değil, 30 Nisan 2021’e kadar işlenen suçlar için infazın durdurulması ve çek bedelinin taksitle ödenmesi imkânıydı. Bugün sonucu değiştiren yol, çek bedelinin faiziyle ödenmesi veya şikâyetten vazgeçilmesidir (m.6).

Karşılıksız çekte hapis cezası kalktı mı?

Karşılıksız çekte doğrudan hapis cezası yoktur; ancak ödenmeyen adlî para cezası doğrudan hapse çevrilir (Çek K. m.5/11). 2012–2016 arasında durum farklıydı: 6273 sayılı Kanun 2012’de çekle ilgili bazı suçların yaptırımını idarî yaptırıma dönüştürmüştü (geçici m.3/7). Bugünkü m.5/1 metni 2016’da 6728 sayılı Kanun’la yeniden düzenlendi; hapse çevirme hükmü (m.5/11) de aynı Kanun’la eklendi.

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel ve size özel hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.