Hırsızlık Suçu ve Cezası (TCK m.141–142): Nitelikli Hırsızlık, Şikâyet ve Uzlaştırma

Hırsızlık suçu, zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden almaktır ve temel hâlinin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.141). Suç; kamu kurumundaki, kilitli veya bina içinde muhafaza altındaki eşya hakkında, yankesicilikle ya da bilişim sistemleri kullanılarak işlenirse nitelikli hırsızlık olur ve ceza üç yıldan yedi yıla veya beş yıldan on yıla kadar çıkar. Gece işlenmesi cezayı yarı oranında artırır.

Temel hâl şikâyete bağlı değildir, ancak uzlaştırma kapsamındadır. Aşağıda güncel cezaları, nitelikli hâlleri, şikâyet ve uzlaştırma kurallarını, etkin pişmanlığı ve zamanaşımını kanun metinleri üzerinden ele alıyoruz.

Hırsızlık suçu cezası 2026: özet tablo

Hırsızlık suçu nedir? (TCK m.141)

“Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.” (TCK m.141/1)

Tanımdan suçun dört unsuru çıkar:

• Taşınır mal: Suçun konusu, başkasına ait ve yerinden alınabilen bir maldır.
• Zilyedin rızasının bulunmaması: Malı elinde bulunduran kişinin izni varsa hırsızlık oluşmaz.
• Bulunduğu yerden alma: Mal, zilyedin hâkimiyetinden çıkarılmalıdır.
• Yarar sağlama maksadı: Fail kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak amacıyla hareket etmelidir.

Basit hırsızlık cezası ne kadar?

Halk arasında “basit hırsızlık” denen temel hâlin cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir (m.141/1). Kanun bu hâl için adlî para cezasını seçenek olarak öngörmez. Mahkeme temel cezayı bu aralıkta belirler (TCK m.61); artırım ve indirim nedenleri sonuç cezayı bu sınırların dışına taşıyabilir.

Nitelikli hırsızlık nedir? (TCK m.142)

Nitelikli hırsızlık, konusu veya işleniş biçimi nedeniyle TCK m.142’de üç yıldan yedi yıla, beş yıldan on yıla veya beş yıldan on iki yıla kadar hapis cezasına bağlanan hırsızlıktır.

Üç yıldan yedi yıla kadar hapis gerektiren hâller (m.142/1)

• a) Kime ait olursa olsun kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya,
• c) Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış ya da kalkış yerlerinde bulunan eşya,
• d) Bir afet veya genel bir felaketin zararlarını önlemek ya da hafifletmek için hazırlanan eşya,
• e) Âdet, tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılmış eşya.

Beş yıldan on yıla kadar hapis gerektiren hâller (m.142/2)

Hırsızlık şöyle işlenirse bu ceza verilir:

• a) Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,
• b) Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip alarak ya da özel beceriyle (yankesicilik),
• c) Doğal bir afetin veya sosyal olayların yarattığı korku ya da kargaşadan yararlanarak,
• d) Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da başka bir aletle kilit açarak veya kilitlenmesini engelleyerek,
• e) Bilişim sistemlerini kullanarak,
• f) Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı hâlde resmî sıfat takınarak,
• g) Büyük veya küçük baş hayvan hakkında,
• h) Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmiş ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya hakkında.

(b) bendindeki suç, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak kişiye karşı işlenirse ceza ayrıca üçte birine kadar artırılır.

TCK 142/2-h: kilitli veya bina içinde muhafaza altındaki eşya

TCK m.142/2-h iki durumu kapsar: herkesin girebileceği bir yerde bırakılmış ama kilitlenmiş eşya ile bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış eşya. Bu hâlde ceza beş yıldan on yıla kadar hapistir. Kilitsiz ve bina içinde muhafaza altında olmayan eşya ise ancak âdet, tahsis veya kullanımı gereği açıkta bırakılmışsa daha düşük cezalı m.142/1-e’ye girer; aksi hâlde temel hâl (m.141) gündeme gelebilir.

Bilişim sistemleriyle hırsızlık (m.142/2-e)

Bilişim sistemlerinin kullanılmasıyla işlenen hırsızlık m.142/2-e kapsamındadır. 25 Aralık 2025’ten bu yana, bu suçun işlendiğine dair makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A). Aynı yetki nitelikli dolandırıcılığın bazı hâllerinde de vardır; ayrıntılar için internet dolandırıcılığında şikâyet yazımıza bakabilirsiniz.

Sıvı/gaz enerji hırsızlığı ve kamu hizmetinin aksaması (m.142/3, m.142/5)

Suçun sıvı veya gaz hâlindeki enerji hakkında ve bunların nakline, işlenmesine veya depolanmasına ait tesislerde işlenmesi hâlinde ceza beş yıldan on iki yıla kadar hapistir. Fiil bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır ve on bin güne kadar adlî para cezasına da hükmolunur. Hırsızlık sonucunda haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu ulaşımı alanında kamu hizmeti geçici de olsa aksarsa, verilecek ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Hırsızlık için konuta girme veya mala zarar verme (m.142/4)

Hırsızlık amacıyla konut dokunulmazlığı ihlal edilir veya mala zarar verilirse, bu suçların soruşturulması ve kovuşturulması da şikâyete bağlı değildir.

Gece vakti hırsızlık cezası (TCK m.143)

Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır. Kanuna göre gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat öncesine kadar süren zaman dilimidir (TCK m.6/1-e). Artırım hem temel hâle hem nitelikli hâllere uygulanır.

Cezanın azaldığı veya verilmeyebildiği hâller

Paydaş malı veya alacak tahsili (m.144)

Hırsızlık paydaş veya elbirliği ile malik olunan mal üzerinde ya da hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenirse, şikâyet üzerine iki aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.

Malın değerinin az olması (m.145)

Çalınan malın değerinin azlığı nedeniyle cezada indirim yapılabilir; suçun işleniş şekli ve özellikleri de gözetilerek ceza vermekten vazgeçilebilir. Kanun bu konuda bir tutar sınırı belirlemez; değerlendirme mahkemenin takdirindedir.

Kullanma hırsızlığı (m.146)

Mal geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere alınmışsa, şikâyet üzerine verilecek ceza yarısına kadar indirilir. Mal suç işlemek için kullanılmışsa bu indirim uygulanmaz.

Zorunluluk hâli (m.147)

Hırsızlık ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak için işlenmişse, olayın özelliğine göre cezada indirim yapılabilir veya ceza vermekten vazgeçilebilir.

Akrabalar arasında hırsızlık (m.167)

Hırsızlık; hakkında ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy veya altsoyun ya da bu derecedeki kayın hısımlarının, evlat edinen veya evlatlığın ya da aynı konutta yaşayan kardeşin zararına işlenirse, suçu işleyen akraba hakkında cezaya hükmolunmaz. Ayrılık kararı verilmiş eş, aynı konutta yaşamayan kardeş ya da aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısımının zararına işlenirse, şikâyet üzerine ceza yarı oranında indirilir.

Hırsızlık suçu şikâyete tabi mi?

Temel hâl (m.141) ve nitelikli hırsızlık (m.142) şikâyete bağlı değildir; soruşturma Cumhuriyet savcılığınca kendiliğinden yürütülür. Bu nedenle mağdurun şikâyetten vazgeçmesi tek başına davayı düşürmez (TCK m.73/4). Kanunun açıkça “şikâyet üzerine” dediği hâller ise şunlardır: paydaş malı veya alacak tahsili (m.144), kullanma hırsızlığı (m.146) ve akrabalar arasındaki indirimli hâl (m.167/2).

Hırsızlık suçunda uzlaştırma

Temel hâl, şikâyete bağlı olmamasına rağmen kanunda tek tek sayılan uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasındadır (CMK m.253/1-b-6). Şikâyete bağlı hâller de uzlaştırmaya tabidir (m.253/1-a). Nitelikli hırsızlık (m.142) ise bu listede yer almadığı ve şikâyete bağlı olmadığı için uzlaştırmaya tabi değildir.

Uzlaşma sağlanır ve şüpheli edimini bir defada yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığına; edim ileri tarihe bırakılır, taksite bağlanır veya süreklilik arz ederse kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir (CMK m.253/19). Soruşturmanın işleyişini ceza soruşturması süreci yazımızda anlattık. Hırsızlık suçu önödeme kapsamında değildir (TCK m.75).

Hırsızlıkta etkin pişmanlık: çalınan malın iadesi (TCK m.168)

Hırsızlık tamamlandıktan sonra fakat kovuşturma başlamadan önce fail, azmettiren veya yardım eden bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse, verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir (m.168/1). Etkin pişmanlık kovuşturma başladıktan sonra ama hüküm verilmeden önce gösterilirse indirim yarısına kadardır (m.168/2). Zarar kısmen giderilmişse, etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4). Aynı madde dolandırıcılık ve güveni kötüye kullanma için de geçerlidir.

HAGB, erteleme ve paraya çevirme

Yargılama sonunda hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ise ve CMK m.231’deki diğer şartlar varsa, mahkeme hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına (HAGB) karar verebilir; şartlar arasında zararın giderilmesi de vardır. Şartların tamamı HAGB nedir, şartları nelerdir yazımızda yer alır. İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir (TCK m.51); seçenek yaptırımlara çevirme ise yalnızca bir yıl veya daha az süreli hapis için mümkündür (TCK m.49/2, m.50).

Temel hâlde alt sınır bir yıl olduğundan bu yollar indirim olmadan da açılabilir. Nitelikli hâllerde alt sınır üç veya beş yıldır; bu yollar ancak etkin pişmanlık gibi indirimlerle ceza yukarıdaki eşiklere inerse gündeme gelir.

Zamanaşımı ve görevli mahkeme

• Sekiz yıl: Temel hâlde dava zamanaşımı sekiz yıldır, çünkü cezanın üst sınırı beş yılı aşmaz (TCK m.66/1-e).
• On beş yıl: Nitelikli hâllerde üst sınır beş yılı aştığından süre kural olarak on beş yıldır (m.66/1-d); m.142/5 artırımıyla yirmi yıla çıkabilir (m.66/1-c).
• Süre belirlenirken dosyadaki delillere göre suçun daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâlleri de göz önünde bulundurulur (m.66/3).

Hırsızlık davaları kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülür; ağır ceza mahkemesi ise üst sınırı on yılı aşan hapis cezasını gerektiren suçlara bakar (5235 sayılı Kanun m.11, m.12). Görevde gece vakti gibi ağırlaştırıcı nedenler gözetilmez (aynı Kanun m.14); kendi cezası beş yıldan on iki yıla kadar olan m.142/3 hâli ise ağır ceza mahkemesinde görülür.

18 yaş altı hırsızlık cezası (TCK m.31)

Fiil sırasında on iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur; bunlar hakkında yalnızca çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilir. On iki–on beş yaş arasındakilerin, fiilin hukuki anlamını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği yoksa ceza sorumluluğu yoktur; bu yetenek varsa ceza yarı oranında indirilir ve her fiil için hapis cezası dokuz yılı aşamaz. On beş–on sekiz yaş arasındakilerde ceza üçte bir oranında indirilir (m.31). Dava zamanaşımı da on iki–on beş yaş grubunda yarısı, on beş–on sekiz yaş grubunda üçte ikisi kadardır (m.66/2).

Ceza yargılamasındaki diğer konular için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Hırsızlık cezası ne kadar?

Temel hâlde bir yıldan üç yıla kadar hapistir (TCK m.141). Nitelikli hâllerde üç yıldan yedi yıla (m.142/1) veya beş yıldan on yıla kadar (m.142/2) hapis cezası verilir; gece işlenmesi cezayı yarı oranında artırır (m.143).

Evden hırsızlık cezası ne kadar?

Evden hırsızlık, eşya bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmışsa m.142/2-h kapsamına girer ve cezası beş yıldan on yıla kadar hapistir; gece işlenirse ceza yarı oranında artırılır (m.143). Konut dokunulmazlığının ihlali için de şikâyet aranmaz (m.142/4).

Nitelikli hırsızlık uzlaşmaya tabi mi?

Hayır, uzlaştırma listesinde yalnızca temel hâl (m.141) sayılmıştır (CMK m.253/1-b-6); nitelikli hırsızlık bu listede yer almaz ve şikâyete de bağlı değildir.

İlk hırsızlık suçunun cezası nedir?

Kanun ilk kez işlenen hırsızlık için ayrı bir ceza öngörmez; ceza aralıkları aynıdır. Ancak HAGB için daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak (CMK m.231/6-a), erteleme için kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapse mahkûm olmamak (TCK m.51/1-a) gerekir.

Çalınan malı geri vermek cezayı etkiler mi?

Evet, zarar kovuşturma başlamadan önce aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir (TCK m.168).

Hırsızlık suçunda zamanaşımı kaç yıl?

Temel hâlde sekiz yıl, nitelikli hâllerde kural olarak on beş yıldır (TCK m.66/1). Fiil on sekiz yaşından önce işlenmişse süre kısalır (m.66/2).

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel ve size özel hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.