Yağma Suçu (Gasp) ve Cezası (TCK m.148–150): Nitelikli Yağma, Teşebbüs ve Kaç Yıl Yatar

Yağma suçu, bir başkasını kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak bir malı teslime ya da malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılmaktır (TCK m.148/1). Cezası altı yıldan on yıla kadar hapistir; silahla, gece vakti veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi gibi nitelikli hâllerde on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası verilir (m.149/1). Türk Ceza Kanununda malvarlığına karşı “gasp” adlı ayrı bir suç yoktur; günlük dilde gasp denilen fiiller, m.148’deki unsurları taşıyorsa yağma sayılır.

Aşağıda yağmanın unsurlarını, nitelikli hâllerini, hırsızlıktan farkını, cezayı hafifleten hâlleri, kaç yıl yatılacağını ve HAGB ile ertelemeyi kanun metinleri üzerinden ele alıyoruz.

Yağma suçu cezası 2026: özet tablo

Yağma için adlî para cezası öngörülmemiştir.

Yağma (gasp) nedir? Unsurları (TCK m.148)

Türk Dil Kurumu sözlüğünde yağma “birçok kişinin zor kullanarak ele geçirdikleri malı alıp kaçması; talan”, gasp ise “bir malı sahibinin izni ve haberi olmadan zorla alma” olarak tanımlanır. Ancak ceza hukukunda belirleyici olan m.148’deki düzenlemedir:

• Tehdit veya cebir: Tehdit, mağdurun veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırıyı ya da büyük bir malvarlığı zararını konu almalıdır. Mağdurun herhangi bir vasıtayla kendisini bilmeyecek ve savunamayacak hâle getirilmesi de cebir sayılır (m.148/3); kişiye bilgisi dışında uyutucu bir madde verilmesi buna örnek olabilir.
• Mecbur kılma: Mağdur, tehdit veya cebir nedeniyle malı teslim etmeye ya da malın alınmasına karşı koymamaya zorlanır (m.148/1).
• Senet yağması: Cebir veya tehditle mağdurun, kendisini ya da başkasını borç altına sokabilecek bir senedi veya var olan bir senedin hükümsüz kaldığını açıklayan bir belgeyi vermeye, böyle bir senedin alınmasına karşı koymamaya, ileride senede dönüştürülebilecek bir kâğıdı imzalamaya ya da var olan bir senedi imha etmeye veya imhasına karşı koymamaya zorlanması da aynı cezayı gerektirir (m.148/2).

Yağma, malın alınması ile tehdit veya cebrin tek fiilde birleşimidir. TCK m.42, biri diğerinin unsurunu veya ağırlaştırıcı nedenini oluşturması dolayısıyla tek fiil sayılan suça bileşik suç der ve bu suçlarda içtima hükümlerinin uygulanmayacağını belirtir. Bu tanımdan çıkan sonuç, yağmanın unsuru olan tehdit veya cebir için kural olarak ayrıca ceza verilmemesidir. Kanun bunun istisnasını açıkça düzenler: yağma sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri (m.87) gerçekleşirse ayrıca kasten yaralama hükümleri uygulanır (m.149/2). Daha hafif yaralamalar için m.149’da açık hüküm yoktur.

Yağma ile hırsızlık ve şantaj arasındaki fark

Hırsızlıkta mal, zilyedinin rızası olmadan bulunduğu yerden alınır (TCK m.141/1); yağmada ise mağdur, tehdit veya cebir yoluyla malı teslime ya da alınmasına karşı koymamaya mecbur bırakılır. Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak kanunda ayrıca nitelikli hırsızlık hâli olarak sayılmıştır ve cezası beş yıldan on yıla kadar hapistir (m.142/2-b). Ayrımı, mağdura karşı tehdit veya cebir kullanılıp kullanılmadığı belirler. Ayrıntılar için hırsızlık suçu yazımıza bakabilirsiniz.

Şantajda fail, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından ya da yapmayacağından bahisle kişiyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya ya da haksız çıkar sağlamaya zorlar; cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır (m.107/1). Yağmada ise tehdidin konusu m.148/1’de sayılanlarla sınırlıdır. Malın teslimi amaçlanmıyorsa fiil tehdit suçunu (m.106) oluşturabilir.

Nitelikli yağma (TCK m.149)

Yağmanın aşağıdaki hâllerden biriyle işlenmesi durumunda ceza on yıldan on beş yıla kadar hapistir (m.149/1):

• a) Silahla,
• b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hâle koyması suretiyle,
• c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,
• d) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,
• e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
• f) Var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak,
• g) Suç örgütüne yarar sağlamak maksadıyla,
• h) Gece vaktinde.

Kanundaki silah tanımı ateşli silahlarla sınırlı değildir; saldırı ve savunma için yapılmamış olsa bile fiilen bu amaçla kullanılmaya elverişli şeyleri de kapsar (m.6/1-f). Gece vakti, güneşin batmasından bir saat sonra başlayıp doğmasından bir saat öncesine kadar süren zamandır (m.6/1-e).

Birden fazla bendin birlikte gerçekleşmesi için kanunda ayrı bir artırım yoktur; hâkim, suçun işleniş biçimi, kullanılan araçlar ve meydana gelen zarar gibi ölçütleri gözeterek temel cezayı on ile on beş yıl arasında belirler (m.61/1).

Yağmaya teşebbüs ve cezayı hafifleten hâller (TCK m.35, m.150, m.168)

Fail yağmayı elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlayıp elinde olmayan nedenlerle tamamlayamazsa teşebbüsten sorumlu olur ve ceza, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir (m.35). Örneğin altı yıllık ceza dört yıl altı ay ile bir yıl altı ay, nitelikli yağmada on yıllık ceza yedi yıl altı ay ile iki yıl altı ay arasına iner. Fail gönüllü vazgeçer veya suçun tamamlanmasını kendi çabasıyla önlerse teşebbüsten cezalandırılmaz; tamamlanan kısım bir suç oluşturuyorsa yalnız ondan cezalandırılır (m.36).

Kanun iki hâlde daha az ceza öngörür (m.150):

• Alacak tahsili: Kişi, hukuki ilişkiye dayanan bir alacağını tahsil etmek için tehdit veya cebir kullanırsa yağmadan değil, yalnız tehdit veya kasten yaralama hükümlerine göre cezalandırılır (m.150/1). Alacak bir hukuki ilişkiye dayanmıyorsa veya amaç tahsil değilse bu hüküm uygulanmaz; fiil yağma olarak değerlendirilebilir.
• Değer azlığı: Yağmanın konusu olan malın değeri azsa ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir (m.150/2). İndirim mahkemenin takdirindedir.

Yağmada etkin pişmanlık (TCK m.168/3)

Suç tamamlandıktan sonra bizzat pişmanlık göstererek mağdurun uğradığı zararı aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen gideren failin, azmettirenin veya yardım edenin cezasının; kovuşturma başlamadan önce en fazla yarısı, kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce en fazla üçte biri indirilir (m.168/1–3). Kısmen geri verme veya tazmin hâlinde indirim için ayrıca mağdurun rızası aranır (m.168/4).

Hırsızlık ve dolandırıcılıktan farklı olarak yağmada akrabalık nedeniyle cezasızlık veya indirim uygulanmaz; TCK m.167 yağma ve nitelikli yağmayı açıkça kapsam dışında tutar.

Yağma şikâyete bağlı mı, uzlaşmaya tabi mi?

Yağma suçu şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir yolla suç işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenince soruşturmaya başlar (CMK m.160/1). Bu nedenle mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez; vazgeçmeyle düşme yalnız şikâyete bağlı suçlar için öngörülmüştür (TCK m.73/4). Yağma, uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında da sayılmadığından uzlaştırma yapılmaz (CMK m.253/1).

TCK m.150/1’deki alacak tahsili hâlinde ise uygulanacak tehdit veya kasten yaralama hükümlerinin şikâyet ve uzlaştırma kuralları geçerli olur; örneğin basit tehdit (TCK m.106/1) uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253/1-b-3).

Yağma suçu kaç yıl yatar?

Yağma, koşullu salıverilmede üçte iki oranına bağlanan suçlar arasında sayılmadığından hükümlü, cezasının yarısını infaz kurumunda iyi hâlli olarak geçirince koşullu salıverilmeden yararlanabilir (5275 m.107/2). Suç bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmişse oran üçte ikidir (m.107/2, 107/4). Mükerrirlerde oran üçte iki, ikinci defa tekerrürde dörtte üçtür (m.108/1-d, 108/3). Aşağıdaki tablo yalnız yarı ve üçte iki oranlarıyla yapılmış yaklaşık bir hesaptır:

İlk tekerrürde eklenen süre tekerrüre esas cezaların en ağırını aşamadığından (m.108/2) mükerrir sütunundaki süre daha kısa olabilir.

Açık ceza infaz kurumunda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlünün talebi üzerine infaz hâkimi, kalan kısmın denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak infazına karar verebilir (5275 m.105/A/1). Ancak kasıtlı suçlardan toplam üç yıldan fazla hapis cezası alanlar cezaya doğrudan açık kurumda başlayamaz (m.14/2-a); açık kuruma ayrılma, idare ve gözlem kurulunun değerlendirmesine bağlıdır (m.14/3). Bu koşullar oluşursa altı yıllık cezada kurumda geçen süre yaklaşık iki yıla inebilir. 30 Mart 2020’ye kadar işlenen yağmada bu bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır ve iyi hâlli kapalı kurum hükümlüleri de bundan yararlanabilir (geçici m.6/1, 6/3); 31 Temmuz 2023 ve öncesindeki suçlarda, örgüt faaliyeti kapsamındakiler hariç, geçici m.10/6 da erken yararlanma öngörür. Tutuklulukta geçen süre cezadan indirilir (TCK m.63/1).

HAGB, erteleme ve tutuklama

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve hapis cezasının ertelenmesi için hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az olması gerekir (CMK m.231/5; TCK m.51/1). Ertelemede bu sınır, fiil tarihinde on sekiz yaşını doldurmamış veya altmış beş yaşını bitirmiş olanlar için üç yıldır. Yağmanın alt sınırı altı yıl olduğundan HAGB ve erteleme, ancak teşebbüs, değer azlığı, yaş küçüklüğü veya etkin pişmanlık gibi indirimlerle ceza bu sınırlara inerse gündeme gelebilir.

Yağma, tutuklama nedeninin var sayılabileceği katalog suçlar arasındadır (CMK m.100/3-a-8). Yine de somut delillere dayanan kuvvetli şüphe gerekir ve işin önemiyle veya beklenen cezayla ölçülü olmayan tutuklama kararı verilemez (m.100/1). Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektirdiğinden müdafii bulunmayan şüpheli veya sanığa istemi aranmaksızın müdafi görevlendirilir (CMK m.150/2–3); vekili olmayan mağdur da barodan avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.234/1-a-3, b-5). Soruşturmanın aşamaları için ceza soruşturması süreci yazımıza, diğer konular için ceza hukuku sayfamıza bakabilirsiniz.

Zamanaşımı, görevli mahkeme ve zincirleme suç

Yağma ve nitelikli yağmada dava zamanaşımı on beş yıldır; çünkü cezanın üst sınırı beş yıldan fazla ve yirmi yıldan azdır (TCK m.66/1-d, 66/4). Süre belirlenirken dosyadaki delillere göre nitelikli hâller de gözetilir (m.66/3). Fiili işlediği sırada on iki ile on beş yaş arasında olanlar için bu sürenin yarısı, on beş ile on sekiz yaş arasında olanlar için üçte ikisi geçince dava düşer (m.66/2). Davalara ağır ceza mahkemesi bakar; çocuklara özgü kovuşturma hükümleri saklıdır (5235 sayılı Kanun m.12).

Yağmada zincirleme suç hükümleri uygulanmaz (TCK m.43/3). Bu nedenle aynı kişiye farklı zamanlarda (m.43/1) veya tek fiille birden fazla kişiye (m.43/2) yağma işlendiğinde tek bir artırılmış cezaya hükmedilmez; bundan çıkan sonuç, her yağmanın ayrı cezalandırılmasıdır.

Sıkça sorulan sorular

Yağma suçu şikâyetten vazgeçilince düşer mi?

Hayır, yağma şikâyete bağlı olmadığından mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez (TCK m.73/4). Failin, hüküm verilmeden önce bizzat pişmanlık göstererek zararı gidermesi ise etkin pişmanlık indirimine yol açabilir (m.168/3).

Yağma suçundan 6 yıl ceza paraya çevrilir mi?

Hayır, altı yıllık hapis cezası adlî para cezasına çevrilemez; kasıtlı suçlarda bu imkân bir yıl veya daha az süreli hapis cezaları içindir (TCK m.49/2, m.50/1).

18 yaşından küçükler için yağma cezası ne kadar?

Fiili işlediği sırada on beş ile on sekiz yaş arasında olan kişiye verilecek cezanın üçte biri indirilir; on iki ile on beş yaş arasında olup fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği bulunan kişide ceza yarıya indirilir (TCK m.31/2–3). Örneğin altı yıllık ceza, on beş ile on sekiz yaş arasındaki kişi için dört yıla iner. On beş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçen bir gün, koşullu salıverilme hesabında iki gün sayılır (5275 m.107/5). On iki yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğu yoktur (m.31/1).

Yağma suçunda hafifletici nedenler nelerdir, ilk kez işlemek cezayı hafifletir mi?

Kanunda cezada indirim öngörülen hâller arasında teşebbüs (TCK m.35), değer azlığı (m.150/2), etkin pişmanlık (m.168/3) ve yaş küçüklüğü (m.31) bulunur; takdirî indirim nedenleri varsa cezanın altıda birine kadarı da indirilir (m.62/1). İlk kez işlenen yağma için ayrı bir indirim yoktur; failin geçmişi takdirî indirimde gözetilebilir (m.62/2). Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamak HAGB’nin şartlarından biridir; zararın tamamen giderilmesi de aranır ve ceza iki yıl veya daha az olmalıdır (CMK m.231/5–6).

Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel ve size özel hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.