Paranın askıya alınması, delil toplama ve başvuru kanalları — Ağustos 2026 itibarıyla güncel mevzuata göre
İnternet dolandırıcılığı şikayet süreci, mağdurun ilk saatlerde attığı adımlara göre tamamen farklı sonuçlar doğurabilmektedir. Bu suçlarda kaybedilen paranın geri alınabilmesi, çoğu zaman hukuki bilgiden çok hız meselesidir.
2025 ve 2026 yıllarında yapılan mevzuat değişiklikleri bu alanı köklü biçimde değiştirmiştir. Özellikle şüpheli hesapların askıya alınmasına ilişkin yeni düzenleme, “para geri alınır mı” sorusunun cevabını değiştirmiştir.
İnternet üzerinden işlenen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu m.158 kapsamında nitelikli dolandırıcılık sayılır; şikayet usulü ise Ceza Muhakemesi Kanunu m.158 hükmünde düzenlenmiştir.
Bu yazıda internet dolandırıcılığının hangi suçu oluşturduğunu, ilk 48 saatte yapılması gerekenleri, şikâyetin nereye yapılacağını ve hangi delillerin toplanması gerektiğini ele alıyoruz.
Kısa cevap: İnternet dolandırıcılığında şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Bu suç şikâyete bağlı değildir, öğrenildiğinde re’sen soruşturulur. 2025 yılında getirilen düzenlemeyle banka ve ödeme kuruluşları makul şüphe hâlinde şüpheli hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilmektedir.
Dikkat: Para transfer edildikten sonra geçen her saat, paranın başka hesaplara dağıtılma ihtimalini artırır. Şikâyeti ertesi güne bırakmak yerine derhal hem bankaya hem savcılığa başvurulmalıdır.
İnternet Dolandırıcılığında Suç ve Ceza
Dolandırıcılık, Türk Ceza Kanunu m.157’de düzenlenmiştir: hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlamaktır.
İnternet üzerinden işlenen dolandırıcılık ise kural olarak nitelikli hâl kapsamına girer. TCK m.158‘de sayılan nitelikli hâller arasında suçun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi de yer alır.
Cezanın belirlenmesinde temel aralık üç yıldan on yıla kadar hapistir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması da dâhil beş bentte alt sınır dört yıla çekilir ve bu bentlerde adlî para cezası sağlanan menfaatin iki katından az olamaz. On iki nitelikli hâlin tamamı, etkin pişmanlık, uzlaştırma ve görevli mahkeme için nitelikli dolandırıcılık yazımıza bakabilirsiniz.
Nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç değildir; savcılık öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır. Şikâyetten vazgeçilmesi soruşturmayı sona erdirmez.
2025 ve 2026 Değişiklikleri
Bu alanda üç önemli değişiklik yapılmıştır:
- Şüpheli hesabın askıya alınması: 7571 sayılı Kanun ile Ceza Muhakemesi Kanunu’na eklenen m.128/A, banka ve ödeme kuruluşlarına doğrudan askıya alma yetkisi tanımıştır.
- Görevli mahkeme: 24/12/2025 tarihli ve 7571 sayılı Kanunun 12. maddesiyle 5235 sayılı Kanunun 12. maddesindeki “nitelikli dolandırıcılık (m. 158)” ibaresi çıkarılmıştır; 25/12/2025’ten itibaren nitelikli dolandırıcılık davaları asliye ceza mahkemesinde görülür. O tarihte ağır ceza mahkemelerinde görülmekte olan veya istinaf ya da temyiz incelemesinde bulunan dosyalara ise kesin hükme kadar önceki görev kurallarına göre bakılmaya devam olunur (5235 geçici m.7).
- Hesap veya kart bilgisi verenler bakımından indirim: 16 Temmuz 2026 tarihli ve 7589 sayılı Kanunla TCK m.158 hükmüne eklenen dördüncü fıkra uyarınca, iştiraki yalnızca hesap veya kart bilgisi vermekten ibaret olan kişilerin cezası yarı oranında indirilir. Bu bir af değildir; fiil suç olmaya devam eder.
İlk 48 Saat: Para Geri Alınabilir mi?
Mağdurların en çok sorduğu soru budur ve 2026 itibarıyla cevabı değişmiştir.
Ceza Muhakemesi Kanunu m.128/A uyarınca banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, TCK m.158/1-(f) ve (l) bentlerindeki nitelikli dolandırıcılık (bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ya da failin kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi) bakımından makul şüphe hâlinde ilgili hesabı kırk sekiz saate kadar kendisi askıya alabilir. Aynı yetki, bilişim sistemleri kullanılarak işlenen nitelikli hırsızlık (TCK m.142/2-e) ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK m.245) suçlarında da tanınmıştır. Durum derhal Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir.
Askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısının yazılı emriyle hesaptaki suça konu menfaate elkonulabilir. Bu usulde, CMK m.128 kapsamındaki elkoymada aranan kurum raporu şartı aranmaz; böylece aylar sürebilen rapor prosedürü devreye girmez.
Paranın mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde iade, soruşturma veya kovuşturma evresinde gerçekleşebilir; yargılamanın sonuçlanması beklenmez.
Bu nedenle doğru refleks, bankayı arayıp iade talep etmek değil; hem bankaya bildirimde bulunmak hem de derhal savcılığa başvurmaktır. Bankanın tek taraflı iade yükümlülüğü bulunmamaktadır.
İlgili mevzuat: 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu — Resmî metinler (mevzuat.gov.tr)
İnternet Dolandırıcılığı Şikayeti Nereye Yapılır?
Ceza Muhakemesi Kanunu m.158 uyarınca ihbar ve şikâyet Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Uygulamada başvurulabilecek kanallar şunlardır:
| Kanal | İşlevi |
|---|---|
| Cumhuriyet Başsavcılığı | Asıl şikâyet mercii; soruşturma buradan yürütülür |
| Kolluk (İl Emniyet Müdürlüğünün siber suçlarla mücadeleden sorumlu birimi) | Şikâyet alınır ve savcılığa iletilir |
| Banka / ödeme kuruluşu | Hesabın askıya alınması bildirimi |
| USOM ihbar kanalı | Zararlı site ihbarı; ceza soruşturması başlatmaz |
İki noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi, USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi) bir şikayet mercii değildir; Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde faaliyet gösterir ve sahte site ile oltalama bağlantısı ihbarı için kullanılır, ceza soruşturması başlatmaz. İkincisi, CİMER idari başvuru merkezidir ve kanundaki şikâyet mercii değildir.
Elektronik ortamdan savcılığa dilekçe verilmesi mümkün olmakla birlikte bunun için elektronik imza gerekir. Elektronik imzası bulunmayanların ıslak imzalı dilekçeyle başvurması gerekir.
İnternet Dolandırıcılığı Şikayetinde Toplanması Gereken Deliller
Delil toplarken amaç, savcılığın hangi mekanizmayı çalıştırabileceğini kolaylaştırmaktır. Toplanması gereken temel belgeler:
- Para transferine ilişkin dekont ve IBAN bilgisi — hesabın askıya alınması ve elkoyma talebi için en kritik belgedir,
- Yazışmaların ekran görüntüleri — mesaj, e-posta ve uygulama içi konuşmalar,
- Sitenin tam adresi ve ilan bağlantısı — 5651 sayılı Kanun m.8/A kapsamında erişimin engellenmesi talebine ve USOM ihbarına dayanak oluşturur,
- Telefon numarası ve arama kayıtları — 5809 sayılı Kanun uyarınca hattın kesilmesi talebine dayanak oluşturabilir,
- Varsa kargo, fatura ve sipariş kayıtları.
Ekran görüntülerinin tek başına yeterli olup olmadığı ayrı bir tartışma konusudur. Dijital delillerin ispat gücünü ve teknik doğrulama gerekliliğini ele aldığımız yazılarımız: Ceza Davalarında WhatsApp Yazışmalarının Delil Niteliği ve Uygulamada Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Öneriler.
Şikayette Hız Neden Kritik?
Aciliyetin iki ayrı sebebi vardır.
Birincisi paranın hareketidir. Askıya alma yetkisi kırk sekiz saatlik bir pencereye bağlıdır; para bu süre içinde tespit edilemezse başka hesaplara dağıtılarak takibi güçleşir.
İkincisi trafik kayıtlarının saklanma süresidir. İnternet ortamındaki işlemlere ilişkin trafik bilgisi, mevzuatta öngörülen süreler boyunca saklanır. Kanun bu konuda sabit tek bir süre değil bir aralık öngörmektedir; uygulamada bu sürenin bir yıl civarında olduğu kabul edilmekle birlikte kesin bir süre değildir. Süre dolduktan sonra failin tespitine yarayacak kayıtlara ulaşmak mümkün olmayabilir.
Uzlaştırma ve Ön Ödeme Uygulanmaz
Nitelikli dolandırıcılık, Ceza Muhakemesi Kanunu m.253 hükmünde sayılan uzlaştırmaya tabi suçlar arasında yer almaz; bu suçta uzlaştırma yoluna gidilemez. TCK m.75 kapsamındaki ön ödeme de, cezanın üst sınırı bakımından uygulanabilir değildir.
Buna karşılık malvarlığına karşı suçlarda öngörülen etkin pişmanlık hükümleri (TCK m.168) gündeme gelebilir. Zararın giderilmesi hâlinde, giderimin hangi aşamada gerçekleştiğine göre cezada indirim söz konusu olabilir.
Soruşturmanın genel işleyişini, şüphelinin haklarını ve kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz usulünü ele aldığımız rehberimiz: Ceza Soruşturması Süreci: Şikâyetten Karara Kadar Aşamalar.
Sıkça Sorulan Sorular
İnternet dolandırıcılığı şikayeti nereye yapılır?
Şikâyet, Cumhuriyet Başsavcılığına veya kolluk makamlarına yapılır. Bu suç şikâyete bağlı olmadığından savcılık öğrendiği anda re’sen soruşturma başlatır.
Dolandırıcılıkta gönderilen para geri alınabilir mi?
Mümkündür. Banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı makul şüphe hâlinde hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alabilir; bu süre içinde hâkim kararı veya savcının yazılı emriyle elkoyma yapılabilir. Paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa iade soruşturma veya kovuşturma evresinde gerçekleşebilir.
Önce bankayı mı savcılığı mı aramalıyım?
İkisi de gecikmeden yapılmalıdır. Bankaya bildirim hesabın askıya alınması için, savcılığa başvuru ise elkoyma ve soruşturma için gereklidir. Bankanın tek taraflı iade yükümlülüğü bulunmaz.
Nitelikli dolandırıcılıkta uzlaşma mümkün mü?
Hayır. Bu suç uzlaştırma kapsamındaki suçlar arasında sayılmamıştır; ön ödeme de uygulanmaz. Zararın giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık hükümleri gündeme gelebilir.
Şikâyetimden vazgeçersem soruşturma durur mu?
Hayır. Nitelikli dolandırıcılık şikâyete bağlı bir suç olmadığından şikâyetten vazgeçme soruşturmayı sona erdirmez.
Hangi belgeleri hazırlamalıyım?
Para transferine ilişkin dekont ve IBAN bilgisi, yazışmaların ekran görüntüleri, site veya ilan bağlantısı, telefon numarası ve varsa sipariş kayıtları hazırlanmalıdır. Dekont ve IBAN, hesabın askıya alınması talebi bakımından en kritik belgelerdir.
Hukuki Uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Güncel ve size özel hukuki değerlendirme için bir avukata danışmanız önerilir.
Konuyla ilgili sorularınız için Çapar & Yıldız & Alpat Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.
